حسابداری:

حسابداری دانشی است که با بکارگیری آن اطلاعات مربوط به معاملات و عملیات مالی و رویدادهای دارای اثر مالی بر یک موسسه،جمع آوری، تجزیه و تحلیل، اندازگیری، ثبت، طبقه بندی، تجمیع، تلخیث و گزارش میشود.

سیستم حسابداری:

سیستمی است که اطلاعات مالی مورد نیاز را برای تصمیم گیریهای آگاهانه فراهم می آورد و شامل کارکنان، انواع فرمها، روشها و وسایل و تجهیزات پردازش اطلاعات است.

عملکرد عمده سیستم حسابداری به صورت زیر میباشد

ورودی------------پردازش---------------خروجی.

معادله حسابداری:

دارایی= بدهی +سرمایه

اهميت معادله حسابداري:

حسابداران براي اينكه رويدادهاي مالي مربوط به يك واحد اقتصادي را ثبت و سپس اطلاعات حسابداري را به طور مناسب گزارش كنند؛ بايد:

۱- رويدادهاي مالي مؤثر بر واحد اقتصادي را شناسائي كنند.

۲- ميزان تأثير هر رويداد مالي را بر اجزاي معادله حسابداري ارزيابي و اندازه گيري نمايند.

مثال : رويداد مالي زير در تعميرگاه تلويزيون ماهر طي دو ماهه ابتداي سال 1371 انجام شده است .آقاي ماهر در فروردين ماه سال ۱۳۷۱ تصميم به تأسيس تعميرگاه تلويزيون گرفت. ابتدا اقدام به دريافت پروانه كسب كرده، سپس در ۱٥ فروردين در بانك، حساب جاري را به نام تعميرگاه ماهر افتتاح مي كند و مبلغ         

330000000   ريالبه عنوان سرمايه تعميرگاه به آن حساب واريز مي نماد.

تجزيه و تحليل:

با تأسيس تعميرگاه تلويزيون ماهر، يك واحد اقتصادي كه به آقاي ماهر، تعلق دارد با شخصيت حسابداري مستقل از آقاي ماهر ايجاد مي شود و با افتتاح حساب جاري و واريز  30000000  ريال به اين حساب، تعميرگاه ماهر صاحب يك قلم دارائي به نام نقد و بانك مي باشد.

دارایی:

اموال، مطالبات و سایر منابع متعلق به یک موسسه که در نتیجه معاملات، عملیات مالی یا سایر رویدادها ایجاد شده و قابل تقویم به پول و دارای منافع آتی است دارایی نامیده میشود .

انواع حساب دارایی:

1)وجوه نقد

2)مطالبات (بدهکاران، اسناد دریافتنی)

3)موجودی های جنسی(موجودی کالا، موجودی مواد، موجودی ملزومات)

4)دارایی ثابت (اثاثه، ابزار و وسایل کار، وسایل نقلیه)

بدهی:

تعهداتی که یک موسسه در مقابل اشخاص و موسسات دیگر دارد و از معاملات و رویدادهای گذشته ناشی شده اند و باید از طریق پول، تحویل کالا، انجام دادن خدمت و یا انتقال دادن سایر اقلام دارایی تسویه شوند بدهی نامیده میشود.

انواع حساب بدهی:

1)بستانکاران

2)اسناد پرداختنی : اين نوع بدهي در ازاي خريد نسيه دارائي يا خدمات از ديگران ايجاد مي شود.

3) وام پرداختي: اين نوع بدهي در ازاي دريافت وام از مؤسسات اعتباري نظير بانكها ايجاد مي شود.

 سرمایه:

حق مالی صاحب یا صاحبان سرمایه یک موسسه نسبت به دارایی های آن سرمایه نامیده میشود و در هر زمان از کسر کردن بدهی های یک موسسه از کل دارایی های آن بدست می آید.

 درآمد:

بهای کالای فروش رفته، خدمات انجام شده برای مشتریان و عواید سایر فعالیتهای عادی یک موسسه در یک دوره مالی که به تحصیل وجه نقد، افزایش سایر دارایی ها و یا کاهش بدهی های آن منجر شود در آمد نامیده میشود.

 هزینه:

موسسات برای انجام فعالیتهای مربوط به کسب درآمد مخارجی نظیر خرید مواد و کالا، پرداخت حقوق و دستمزد، اجاره آب و برق و غیره که موجب خروج وجه نقد و کاهش سایر دارایی ها و یا افزایش بدهی های موسسه شود و کلیه خدمات مورد استفاده برای تحصیل درآمد در یک دوره مالی را هزینه مینامند.

 سود:

مازاد درآمد کسب شده بر هزینه های واقع شده در یک دوره مالی سود نامیده میشود.

هزینه _ درآمد = سود

 زیان:

چنانچه هزینه های واقع شده در یکدوره مالی بیش از درآمد کسب شده باشد موسسه زیان کرده است.

ترازنامه:

صورتحسابي است كه دارائي ها و بدهي ها و سرمايه ي مالك يك واحد اقتصادي را، در يك تاريخ معين نشان مي دهد. معمولاً در تهيه تراز نامه بايد به نكات زير توجه كرد:

۱- نوشتن عنوان: عنوان ترازنامه شامل موارد زير است:

الف) نام واحد اقتصادي         ب) نام گزارش يا صورتحساب مالي      ج) تاريخ گزارش

۲- واحد اندازه گيري: واحد اندازه گيري رويدادهاي مالي، پولي رايج هر كشور است.

۳- طرفين ترازنامه: در سمت راست ترازنامه دارائي ها و در سمت چپ بدهي ها و سرمايه مالك نوشته مي شود.

٤- ترتيب نوشتن دارائي ها: در ترازنامه دارائي ها به ترتيب قابليت تبديل به نقد نوشته مي شوند.

٥- ترتيب نوشتن بدهي ها: بدهي هاي مختلف واحد اقتصادي به ترتيب تاريخ سررسيد پرداخت در ترازنامه نوشته مي شوند.

۶- موازنه: ترازنامه منطبق بر معادله حسابداري است. بنابراين هميشه بين جمع دارائي ها و جمع بدهي ها و سرمايه مالك توازن وجود دارد.

حساب:

به منزله پرونده اي مفصل از تغييراتي است، كه در يك دارائي خاص، يك بدهي خاص يا سرمايه صاحب مؤسسه، طي يك دوره زماني رخ مي دهد و ابزار اصلي ثبت و خلاصه كردن اطلاعات مالي است.

براي اينكه امكان دسترسي به اطلاعات موجود در حساب ها آسانتر شود، همه حساب هاي مربوط به يك واحد اقتصادي در يك دفتر خاص به نام «دفتر كل» نگهداري مي شود.

ثبت رویدادهای مالی در حساب ها:

براي اينكه اثر هر رويداد مالي را بر اجزاي معادله حسابداري نشان دهيم از شكل حساب T استفاده مي كنيم، كه داراي سه قسمت است:

۱- عنوان حساب

۲- سمت راست يا بدهكار

۳- سمت چپ يا بستانكار